Słabe mięśnie dna miednicy – objawy, przyczyny i kiedy problemem nie jest brak siły

Co może osłabiać lub przeciążać dno miednicy?

Problemy z pracą dna miednicy rzadko mają jedną przyczynę. Zwykle znaczenie ma kilka nakładających się czynników.

Co ważne, nie wszystkie z nich powodują po prostu „osłabienie” mięśni. Ciąża, poród, menopauza czy operacje mogą wpływać na ich siłę i funkcję. Z kolei przewlekły kaszel, częste parcie, duże obciążenia czy intensywny sport mogą przede wszystkim prowadzić do przeciążenia struktur dna miednicy.

Znaczenie mogą mieć również indywidualne uwarunkowania genetyczne wpływające na jakość i wytrzymałość tkanek.

Ciąża i poród

Ciąża jest jednym z najważniejszych okresów zwiększonego obciążenia dna miednicy. Rosnąca macica, dziecko, łożysko i większa objętość płynów przez wiele miesięcy zwiększają nacisk na tkanki.

Poród siłami natury może dodatkowo rozciągnąć mięśnie i powięzi, a czasem wiąże się z nacięciem lub pęknięciem krocza czy podrażnieniem nerwów.

Cesarskie cięcie nie oznacza natomiast, że dno miednicy nie zostało obciążone. Sama ciąża wpływa na jego funkcję, a blizna po cesarskim cięciu może dodatkowo zmieniać pracę brzucha, oddechu i stabilizacji.

Dlatego po każdym porodzie, zarówno drogami natury, jak i przez cesarskie cięcie, warto sprawdzić funkcję dna miednicy.

Menopauza i spadek estrogenów

W okresie okołomenopauzalnym i po menopauzie zmienia się kondycja tkanek. Spadek estrogenów może wpływać m.in. na śluzówkę pochwy, nawilżenie, sprężystość tkanek i napięcie spoczynkowe.

W tym czasie częściej mogą pojawiać się:

• nietrzymanie moczu,
• suchość pochwy,
• dyskomfort podczas współżycia,
• nawracające infekcje,
• objawy obniżenia narządów.

Nie oznacza to jednak, że tak już musi być. Fizjoterapia uroginekologiczna, trening dobrany do możliwości, praca z tkankami, a w niektórych sytuacjach również leczenie ginekologiczne mogą znacząco poprawić komfort.

Przewlekłe zaparcia i parcie w toalecie

Silne parcie podczas wypróżniania jest dużym, regularnie powtarzającym się obciążeniem dla dna miednicy. Może przeciążać tkanki, pogłębiać objawy obniżenia i zwiększać problemy z kontrolą.

Dlatego podczas pracy z dnem miednicy bardzo ważne jest pytanie: jak wygląda wypróżnianie?

Znaczenie mają nawodnienie, dieta, pozycja na toalecie, napięcie brzucha, oddech oraz nawyk mocnego „wypychania” zamiast spokojnego opróżniania.

Przewlekły kaszel

Kaszel powoduje gwałtowny wzrost ciśnienia w jamie brzusznej. Jeśli powtarza się często, np. u osób palących, przy alergii, astmie albo refluksie, regularnie obciąża również dno miednicy.

Może przez to nasilać takie objawy jak wyciekanie moczu czy uczucie ciężkości.

W takiej sytuacji ważna jest nie tylko fizjoterapia, ale również zajęcie się przyczyną przewlekłego kaszlu.

Nadwaga i otyłość

Większa masa ciała, szczególnie w okolicy brzucha, oznacza większe stałe obciążenie dla struktur dna miednicy.

Nie chodzi tutaj o ocenę wyglądu, ale o mechanikę. Zmniejszenie nadmiernego obciążenia, poprawa oddechu, odpowiednio dobrana aktywność i wzmocnienie całego ciała mogą pomóc odciążyć miednicę.

Intensywny sport i dźwiganie

Sport jest zdrowy, ale nie każdy trening automatycznie wspiera dno miednicy. Szczególnym wyzwaniem mogą być aktywności wiążące się z dużym lub często powtarzającym się wzrostem ciśnienia i obciążenia, np.:

• bieganie bez odpowiedniego przygotowania,
• skakanie,
• trampoliny,
• crossfit,
• podnoszenie ciężarów,
• klasyczne brzuszki,
• trening ze wstrzymanym oddechem,
• podnoszenie dużych obciążeń bez kontroli ciśnienia.

Nie oznacza to, że takich aktywności należy zawsze unikać. Ważne jest natomiast, jak dno miednicy radzi sobie z konkretnym obciążeniem.

Jeśli podczas treningu pojawia się wyciek moczu, uczucie ciężkości albo parcie na pęcherz, nie jest to sygnał, że trzeba po prostu „mocniej zaciskać”. Warto sprawdzić technikę, sposób oddychania, pracę brzucha i przepony oraz reakcję dna miednicy podczas wysiłku.

Operacje, laparoskopia i blizny

Operacje w obrębie miednicy i brzucha mogą zmieniać pracę tkanek. Dotyczy to m.in. cesarskiego cięcia, histerektomii, operacji ginekologicznych i urologicznych oraz innych zabiegów w obrębie jamy brzusznej.

Warto pamiętać także o zabiegach laparoskopowych. Choć pozostawiają niewielkie blizny na skórze, również mogą wpływać na pracę tkanek i całego obszaru brzucha.

Blizna nie jest tylko śladem widocznym na skórze. Może oddziaływać na przesuwalność tkanek, napięcie brzucha, oddech, postawę i sposób aktywacji mięśni głębokich.

Dlatego w terapii często pracuje się nie tylko z samym dnem miednicy, ale również z blizną, brzuchem i przeponą.

Trudność ze świadomą pracą mięśni

Wiele kobiet nigdy nie uczyło się świadomie aktywować i rozluźniać dna miednicy.

Próbując napiąć te mięśnie, mogą zamiast tego napinać pośladki, uda albo brzuch. Czasem wstrzymują oddech. Innym razem zaciskają mięśnie bardzo mocno, ale mają problem z ich późniejszym rozluźnieniem.

To właśnie jeden z przykładów sytuacji, w której problem nie musi polegać na niedostatecznej sile. Mięśnie mogą po prostu nie uruchamiać się prawidłowo lub we właściwym momencie.

Dlatego nauka prawidłowej aktywacji jest jednym z elementów fizjoterapii dna miednicy.