Nietrzymanie moczu u kobiet – przyczyny, leczenie, fizjoterapia

Czym jest nietrzymanie moczu u kobiet?

Nietrzymanie moczu oznacza, że mocz wycieka niezależnie od Twojej woli. Czasem są to dosłownie dwie, trzy krople podczas kichnięcia. Czasem po treningu zauważasz mokrą bieliznę. U innych kobiet wyciek przychodzi przy nagłym, silnym parciu na pęcherz.

Jest to problem, który istotnie wpływa na życie kobiet. Być może przed wyjściem z domu sprawdzasz, gdzie po drodze będzie toaleta. Rezygnujesz z biegania albo podskoków. Nie chcesz bawić się z dzieckiem w określony sposób, bo boisz się wycieku. A może czujesz dyskomfort podczas współżycia.

Warto o tym powiedzieć podczas wizyty. To pomaga nam ustalić nie tylko, co się dzieje, ale przede wszystkim co chciałabyś odzyskać dzięki terapii.

Nietrzymanie moczu jest częste, zwłaszcza w ciąży, po porodzie i w późniejszych latach życia. To, że problem jest częsty, nie oznacza jednak, że trzeba go zaakceptować.

Jakie są rodzaje nietrzymania moczu?

Wysiłkowe nietrzymanie moczu – wyciek przy kaszlu, kichaniu i ruchu

Jeśli mocz wycieka Ci podczas kaszlu, kichania, śmiechu, biegania albo podnoszenia czegoś cięższego, mówimy o wysiłkowym nietrzymaniu moczu.

W takich momentach rośnie nacisk na pęcherz. Mięśnie dna miednicy i tkanki odpowiedzialne za utrzymanie moczu powinny szybko zareagować. Jeśli ta reakcja jest za słaba, za późna albo źle skoordynowana, wtedy pojawia się wyciek.

Wysiłkowe nietrzymanie moczu może pojawiać się podczas:

• kaszlu, kichania lub śmiechu,
• biegania i podskoków,
• podnoszenia dziecka lub zakupów,
• ćwiczeń siłowych,
• wstawania albo zmiany pozycji.

Przed takim wyciekiem zwykle nie czujesz nagłego parcia. Możesz po prostu kichnąć i zauważyć kilka kropli moczu.

Naglące nietrzymanie moczu – kiedy nagle musisz iść do toalety

Przy naglącym nietrzymaniu moczu problem wygląda inaczej. Najpierw pojawia się nagła, bardzo silna potrzeba oddania moczu. Czujesz bardzo silne parcie i musisz iść do toalety natychmiast i nie zawsze udaje się do niej dotrzeć na czas.

Takie parcie może pojawiać się np.:

• po wejściu do domu,
• podczas otwierania drzwi,
• na dźwięk płynącej wody,
• zupełnie bez wyraźnego powodu.

Może mu towarzyszyć częste chodzenie do toalety i wstawanie w nocy.

Naglące nietrzymanie moczu może być związane z pęcherzem nadreaktywnym. Nie każda kobieta z pęcherzem nadreaktywnym ma jednak wycieki – czasem głównym problemem jest samo bardzo silne, nagłe parcie.

Mieszane nietrzymanie moczu – gdy występują oba problemy

U części kobiet pojawia się zarówno wyciek podczas kaszlu czy ćwiczeń, jak i silne parcie, przy którym trudno zdążyć do toalety. To tzw. mieszane nietrzymanie moczu.

W takiej sytuacji podczas terapii ustalamy, który problem jest dla Ciebie bardziej uciążliwy. U jednej pacjentki zaczniemy przede wszystkim od pracy nad wysiłkowym wyciekiem, u innej większym problemem będzie naglące parcie.

Wyciek przy niepełnym opróżnianiu pęcherza

Wyciek moczu nie zawsze oznacza, że pęcherz „puszcza” zbyt łatwo. Czasem problem polega na tym, że pęcherz nie opróżnia się prawidłowo i zostaje w nim zbyt dużo moczu.

Zwróć uwagę, jeśli oprócz wycieku:

• masz słaby strumień moczu,
• długo czekasz, zanim zaczniesz oddawać mocz,
• musisz się napinać,
• po skorzystaniu z toalety nadal czujesz, że pęcherz jest pełny.

W takiej sytuacji potrzebna jest ocena lekarska. Samodzielne dokładanie kolejnych ćwiczeń wzmacniających mięśnie dna miednicy może nie być dobrym pomysłem, bez wcześniejszego ustalenia przyczyny problemu.

Stały wyciek moczu

Jeśli mocz wycieka stale, niezależnie od kaszlu, ruchu czy parcia, należy skonsultować to z lekarzem.

Szczególnie ważne jest zgłoszenie takiego objawu, jeśli pojawił się po porodzie albo operacji. Jedną z możliwych przyczyn jest przetoka, czyli nieprawidłowe połączenie dróg moczowych np. z pochwą.

Objawy mogą też pojawiać się lub nasilać przy infekcjach dróg moczowych, niektórych chorobach, po operacjach w obrębie miednicy oraz w związku z przyjmowanymi lekami.

Nietrzymanie moczu może mieć różne przyczyny, ponieważ za kontrolę moczu odpowiada współpraca pęcherza, cewki moczowej, mięśni dna miednicy, otaczających tkanek i układu nerwowego.

Poniżej omawiam te najczęściej spotykane.

Przyczyny nietrzymania moczu

Do przyczyn i czynników sprzyjających nietrzymaniu moczu należą m.in. ciąża i poród, menopauza i zmiany związane z wiekiem, przewlekłe zaparcia i kaszel, zwiększona masa ciała, duże obciążenia podczas sportu, niektóre choroby, operacje oraz przyjmowane leki.

Objawy mogą też pojawiać się lub nasilać przy infekcjach dróg moczowych, niektórych chorobach, po operacjach w obrębie miednicy oraz w związku z przyjmowanymi lekami.

Nietrzymanie moczu może mieć różne przyczyny, ponieważ za kontrolę moczu odpowiada współpraca pęcherza, cewki moczowej, mięśni dna miednicy, otaczających tkanek i układu nerwowego. Poniżej omawiamy te najczęściej spotykane.

Ciąża i poród

Ciąża przez wiele miesięcy zwiększa obciążenie dna miednicy. Poród może dodatkowo wpłynąć na mięśnie, tkanki i nerwy w tej okolicy.

Po porodzie możesz mieć:

• mniejszą siłę mięśni,
• słabsze czucie,
• trudność z prawidłowym napięciem mięśni,
• trudność z ich rozluźnieniem,
• zbyt późną reakcję podczas kaszlu czy wysiłku.

Cesarskie cięcie nie chroni całkowicie przed nietrzymaniem moczu. Dno miednicy było obciążone przez całą ciążę, niezależnie od sposobu porodu.

Menopauza i zmiany związane z wiekiem

W okresie menopauzy zmieniają się tkanki pochwy i dróg moczowych. Może pojawić się suchość, pieczenie, ból, częstsze parcie czy nawracające infekcje, a nietrzymanie moczu może się nasilać.

Fizjoterapia może pomóc poprawić pracę dna miednicy, kontrolę pęcherza i reakcję mięśni podczas kaszlu, ruchu czy wysiłku. Ważna jest też nauka dobrych nawyków związanych z korzystaniem z toalety, reagowaniem na parcie, wypróżnianiem i pracą dna miednicy – na to nigdy nie jest za późno.

Jeśli oprócz wycieku pojawia się suchość, pieczenie, ból lub nawracające infekcje, warto skonsultować się również z ginekologiem, ponieważ takie objawy mogą wymagać dodatkowego leczenia.

Przewlekłe zaparcia i kaszel

Jeśli regularnie mocno przesz podczas wypróżniania, albo od dłuższego czasu kaszlesz, dno miednicy jest wielokrotnie poddawane zwiększonemu obciążeniu. Może to nasilać wycieki.

Dlatego w terapii nie zawsze skupiamy się tylko na pęcherzu i mięśniach dna miednicy. Jeśli masz przewlekłe zaparcia albo kaszel, warto zająć się również ich przyczyną.

Zwiększona masa ciała

Większa masa ciała może zwiększać obciążenie dna miednicy i tkanek podpierających pęcherz.

U części kobiet zmniejszenie masy ciała pomaga ograniczyć objawy. Nie oznacza to jednak, że przed rozpoczęciem fizjoterapii musisz najpierw schudnąć. Możesz szukać pomocy niezależnie od swojej wagi.

Sport i duże obciążenia

Nietrzymanie moczu dotyczy również młodych, aktywnych kobiet, które nigdy nie były w ciąży. Objawy mogą się pojawić szczególnie podczas aktywności z dużymi wzrostami ciśnienia w jamie brzusznej.

Problem może pojawiać się podczas:

• biegania,
• skakania,
• treningu siłowego,
• podnoszenia ciężarów.

Jeśli wyciek pojawia się podczas treningu, sprawdzamy nie tylko mięśnie dna miednicy, ale też technikę ruchu, obciążenie i moment, w którym pojawiają się objawy.

Do kogo zgłosić się z problemem nietrzymania moczu?

Z nietrzymaniem moczu możesz zgłosić się do lekarza rodzinnego, ginekologa, urologa lub fizjoterapeutki uroginekologicznej. Kolejność nie jest najważniejsza – zacznij od specjalisty, z którym możesz najszybciej omówić problem.

Jeśli potrzebna będzie dodatkowa diagnostyka lub inna forma leczenia, lekarz może skierować Cię do fizjoterapeutki, a fizjoterapeutka zalecić konsultację lekarską. Lekarz może pomóc wykluczyć infekcję, problem z opróżnianiem pęcherza albo inne przyczyny wymagające leczenia.

Fizjoterapeutka uroginekologiczna oceni przede wszystkim pracę mięśni dna miednicy, ich napięcie, siłę, zdolność do rozluźnienia i reakcję podczas ruchu oraz dobierze terapię do Twoich objawów.

Te formy pomocy mają po prostu się uzupełniać. Możesz równolegle korzystać z fizjoterapii i pozostawać pod opieką lekarza.